Amerika Qo'shma Shtatlari β ellik shtatdan iborat davlat
1776-yilda Britaniya mustamlakalarining mustaqilligi bilan tashkil topgan mamlakat Atlantikadan Tinch okeanigacha cho'zilgan. Jaz, Gollivud va Silikon vodiysi uning tanilgan yuzi.
Geografiya
AQSh Shimoliy Amerika materigining katta qismini egallaydi. Sharqda Atlantika, g'arbda Tinch okeani bilan chegaradosh. Quruqlikdagi qo'shnilari β Kanada va Meksika.
Alyaska materikning shimoli-g'arbida, Gavayi esa Tinch okeani o'rtasida joylashgan va asosiy hududdan ajralgan.
Tabiat va iqlim
Tabiati g'oyat xilma-xil: sharqdagi Appalachi tog'lari, markazdagi keng prerialar, g'arbdagi Qoyali tog'lar va janubi-g'arbdagi cho'llar.
Iqlim ham shunga mos ravishda turlicha β Alyaskadagi arktik sovuqdan Floridadagi subtropikgacha. Buyuk kanyon va Yellouston kabi milliy bog'lar butun dunyoga mashhur. Missisipi mamlakatning asosiy daryosi.
Tarix
Mamlakat 1776-yilda Britaniya mustamlakalarining mustaqillik e'lon qilishi bilan tashkil topdi. Keyingi asrda hudud g'arbga qarab kengaydi.
XIX asr o'rtasidagi fuqarolar urushi qullikning bekor qilinishi bilan yakunlandi. XX asrda AQSh ikkala jahon urushida qatnashdi. Urushdan keyin u dunyoning yetakchi kuchlaridan biriga aylandi.
Poytaxt va shaharlar
Vashington β poytaxt. U alohida federal okrug hisoblanadi va hech qaysi shtatga kirmaydi.
Nyu-York moliya va madaniyat markazi, Los-Anjeles kino sanoati bilan, Chikago me'morchiligi bilan tanilgan. San-Fransisko yaqinidagi Silikon vodiysi texnologiya kompaniyalarining markazi hisoblanadi.
Til va din
AQShda Kongress qonuni bilan rasmiy til belgilanmagan; 2025-yilda prezident farmoni bilan ingliz tili federal darajada rasmiy til deb e'lon qilindi. Amalda ingliz tili davlat boshqaruvi va ta'lim tili, ispan tili esa ikkinchi eng keng tarqalgan til.
Din erkinligi konstitutsiya bilan kafolatlangan. Aholi orasida turli xristian yo'nalishlari ustunlik qiladi, boshqa dinlar va dindorlik bildirmaydiganlar ulushi ham sezilarli.
Madaniyat
AQSh madaniyati ko'p xalqlar qo'shilishidan shakllangan. Jaz, blyuz, rok va xip-xop shu yerda tug'ilgan musiqa yo'nalishlari.
Gollivud kinosi va teleko'rsatuvlari dunyo bo'ylab tarqalgan. Beysbol, amerikacha futbol va basketbol eng ommabop sport turlari. Universitet sporti alohida madaniy hodisa hisoblanadi.
Iqtisodiyot
AQSh nominal yalpi ichki mahsulot hajmi bo'yicha dunyodagi eng yirik iqtisodiyot hisoblanadi; xarid qobiliyati pariteti bo'yicha esa Xitoy oldinda. Xizmat ko'rsatish sohasi, texnologiya, moliya va qishloq xo'jaligi yetakchi tarmoqlar.
Dollar xalqaro savdo va zaxiralarda asosiy valyuta sifatida ishlatiladi. Mamlakat ilmiy tadqiqot va oliy ta'lim tizimi bilan ham kuchli: dunyodagi yetakchi universitetlarning katta qismi shu yerda.
O'zbekiston bilan aloqalar
AQSh O'zbekiston bilan savdo, ta'lim va texnologiya sohasida hamkorlik qiladi. Amerika universitetlarida o'zbek talabalari tahsil oladi.
Ikki mamlakat o'rtasida almashinuv dasturlari faoliyat yuritadi. Toshkentda Amerika ta'lim markazlari ochilgan.