Anqara jangi (1402) β Temur usmonli sultonini asirga olgan
Anadolilik beklarning otryadlari jang davomida tomon almashtirgach, usmonli qo'shini yorildi. Boyazid asirlikda vafot etdi, o'g'illari o'rtasidagi taxt urushi esa o'n yildan ortiq davom etdi.
Jang oldidan
XV asr boshida ikki kuchli davlat to'qnashuv yoqasida turardi.
Amir Temur sharqdan g'arbga kengayib borardi. Usmonlilar esa Boyazid I boshchiligida Bolqonni bo'ysundirgan va Konstantinopolni qamal qilayotgan edi.
Ikkalasi ham Kichik Osiyoga da'vo qilardi.
Bevosita sabab siyosiy edi: Temur nazoratidan chiqqan bir necha bek Boyazid huzuriga qochgan, Temurdan norozi kuchlar esa aksincha unga panoh topgan. Ikki hukmdor o'rtasida keskin xat almashinuvi bo'lgan.
Jang
1402-yilning iyulida Anqara yaqinida jang bo'ldi.
Temur taktik ustunlikni oldindan ta'minladi: u suv manbalarini egallab, usmonli qo'shinini uzoq yurishdan keyin charchagan holda jangga majbur qildi.
Jang davomida hal qiluvchi hodisa yuz berdi: Boyazid qo'shinidagi anadolilik beklarning otryadlari tomon almashtirdi. Ular ilgari mustaqil bo'lgan va Boyazid ularni bo'ysundirgan edi β Temur esa ularga o'z yerlarini qaytarishni va'da qilgan.
Usmonli qo'shini yorildi. Boyazid asirga tushdi.
Sultonning taqdiri
Boyazid asirlikda bir yildan kamroq yashab vafot etdi.
Uning qafasda saqlangani haqidagi mashhur rivoyat keyingi asrlarda paydo bo'lgan va tarixchilar unga shubha bilan qaraydi. Manbalarga ko'ra, unga hurmat ko'rsatilgan.
Oqibatlari
Jang Usmonlilar davlatini chuqur inqirozga soldi.
Boyazidning o'g'illari o'rtasida taxt uchun urush boshlandi β bu davr "fatrat" deb ataladi va o'n yildan ortiq davom etdi.
Davlat parchalanish yoqasiga keldi va faqat asta-sekin tiklandi.
Konstantinopol uchun
Jangning kutilmagan oqibati Vizantiya bilan bog'liq.
Boyazid Konstantinopolni qamal qilayotgan edi va shahar qulash arafasida turardi.
Anqara jangi qamalni to'xtatdi. Vizantiya yana ellik yil yashadi β u faqat 1453-yilda Fotih Sulton Mehmed tomonidan olindi.
Ya'ni Temur bilib-bilmay nasroniy imperiyasining umrini uzaytirgan. Bu Yevropada katta e'tibor bilan kuzatilgan.
Temur uchun
Temur Kichik Osiyoda qolmadi β u yerlarni mahalliy beklarga qaytarib, sharqqa yo'l oldi.
Uning maqsadi hudud emas, raqibni zaiflashtirish edi.
Uch yildan keyin u Xitoyga yurish boshlagan paytda vafot etdi.
Merosi
Anqara jangi o'sha davrning eng yirik to'qnashuvlaridan biri hisoblanadi β unda ikki eng kuchli musulmon hukmdori uchrashgan.
U Yevropa tarixnavisligida ham katta e'tibor bilan o'rganiladi, chunki uning Konstantinopol taqdiriga ta'siri bevosita bo'lgan.