Ispaniya β quyoshli yarimorol davlati
Yarimorolda sakkiz asr davom etgan musulmon hukmronligi Kordova va Granadada iz qoldirgan. Flamenko, Prado muzeyi hamda Alhambra saroyi mamlakatning tanilgan belgilari.
Geografiya
Ispaniya Pireney yarimorolining katta qismini egallaydi. Shimolda Fransiya bilan Pireney tog'lari orqali chegaradosh, g'arbda Portugaliya joylashgan.
Balear orollari O'rta yer dengizida, Kanar orollari esa Atlantika okeanida joylashgan va mamlakat tarkibiga kiradi.
Tabiat va iqlim
Ichki hududlar baland yassitog'likdan iborat, iqlim u yerda kontinental. Sohilbo'ylarida O'rta yer dengizi iqlimi hukmron.
Ebro va Tacho asosiy daryolar. Andaluziya janubda joylashgan va issiq iqlimi bilan tanilgan. Sierra-Nevada tog'larida qish sporti rivojlangan.
Tarix
Yarimorolda rimliklar, keyin vestgotlar hukmronlik qilgan. VIII asrda yarimorolning katta qismi arab hukmronligi ostiga o'tdi. Keyinchalik musulmon hukmronligi asta-sekin janubga siqildi va so'nggi davlat β Granada amirligi 1492-yilda quladi. Umumiy hisobda bu davr sakkiz asrga cho'zildi.
Bu davrda Kordova va Granada ilm-fan markazlariga aylandi. XV asr oxirida yagona qirollik shakllandi. Keyin Ispaniya dunyo bo'ylab keng mustamlakalarga ega imperiyaga aylandi. XX asrda mamlakat fuqarolar urushi va uzoq diktatura davrini boshdan kechirdi.
Poytaxt va shaharlar
Madrid β poytaxt va mamlakat markazida joylashgan eng yirik shahar. Prado muzeyi jahon rassomchiligining boy to'plamiga ega.
Barselona me'morchiligi va sohili bilan, Sevilya flamenko an'anasi bilan, Granada esa Alhambra saroyi bilan mashhur.
Til va din
Davlat tili β ispan tili, u dunyoda ona tili sifatida eng ko'p gapiriladigan tillardan biri. Kataloniya, Basklar mamlakati va Galisiyada mahalliy tillar ham rasmiy maqomga ega.
Katoliklik tarixan asosiy din. Bugungi jamiyatda dunyoviy qarashlar keng tarqalgan.
Madaniyat
Flamenko raqsi va musiqasi Andaluziyada tug'ilgan. Ispan rassomchiligi Velaskes, Goya va Pikasso kabi nomlar bilan boyigan.
Oshxonada zaytun moyi, dengiz mahsulotlari va paella asosiy o'rinni egallaydi. Tapas an'anasi kichik gazaklarni do'stlar bilan bo'lishishni anglatadi. Futbol milliy ehtiros darajasida.
Iqtisodiyot
Turizm iqtisodiyotning muhim ustuni: Ispaniya dunyodagi eng ko'p sayyoh qabul qiladigan mamlakatlardan biri.
Qishloq xo'jaligida zaytun moyi, sitrus mevalari va vino yetakchi. Avtomobil yig'ish, qayta tiklanuvchi energetika va qurilish sanoati ham rivojlangan.
O'zbekiston bilan aloqalar
Ikki mamlakat o'rtasida turizm va madaniyat sohasidagi aloqalar rivojlanmoqda. Ispan tili O'zbekiston universitetlarida o'qitiladi.
Savdo hajmi katta emas, asosan uskunalar va oziq-ovqat mahsulotlari almashinadi.