Italiya β Uyg'onish davri beshigi
Qadimgi Rim va Uyg'onish davri shu yarimorolda tug'ilgan, Rim huquqi ko'plab huquq tizimlariga asos bo'lgan. Leonardo merosi, opera va mintaqadan mintaqaga o'zgaradigan oshxona uning yuzi.
Geografiya
Italiya O'rta yer dengiziga cho'zilgan etik shaklidagi yarimorolda joylashgan. Sitsiliya va Sardiniya orollari ham mamlakat tarkibiga kiradi.
Shimolda Alp tog'lari tabiiy chegara hosil qiladi. Yarimorol bo'ylab Apennin tog'lari cho'zilgan.
Tabiat va iqlim
Iqlim asosan O'rta yer dengizi tipida: yozi issiq va quruq, qishi mayin. Shimolda, Alp yonbag'irlarida qish sovuqroq va qorli.
Vezuviy va Etna faol vulqonlar. Po daryosi shimoliy tekislikni sug'oradi. Toskana tepaliklari uzumzor va zaytunzorlari bilan mashhur.
Tarix
Qadimgi Rim shu yerda tug'ilib, Yevropa, Shimoliy Afrika va Yaqin Sharqni qamrab olgan imperiyaga aylandi. Rim huquqi bugungi ko'plab huquq tizimlariga asos bo'lgan.
O'rta asrlarda hudud mustaqil shahar-davlatlarga bo'lindi. Aynan shu shaharlarda Uyg'onish davri boshlandi. Italiya yagona davlat sifatida XIX asrda birlashdi.
Poytaxt va shaharlar
Rim β poytaxt va ochiq osmon ostidagi muzey. Kolizey va Rim forumi shu yerda joylashgan. Rim ichida mustaqil davlat β Vatikan ham joylashgan.
Milan moda va moliya markazi, Venetsiya kanallari bilan, Florensiya Uyg'onish san'ati bilan, Neapol esa pitsasi bilan mashhur.
Til va din
Davlat tili β italyan tili, u lotin tilidan kelib chiqqan. Musiqa atamalarining katta qismi shu tildan olingan.
Katoliklik tarixan asosiy din hisoblanadi. Rim ichida joylashgan Vatikan katolik cherkovining markazi.
Madaniyat
Uyg'onish davri rassomlari β Leonardo, Mikelanjelo va Rafael β jahon san'atining eng buyuk namunalarini yaratgan. Opera janri Italiyada shakllangan.
Oshxona mintaqaga qarab farq qiladi: shimolda guruch va sariyog', janubda zaytun moyi va pomidor. Pitsa va makaron dunyo bo'ylab tarqalgan. Qahva ichish alohida marosim darajasida.
Iqtisodiyot
Italiya mashinasozlik, moda, mebel va oziq-ovqat sanoati bilan tanilgan. Kichik va o'rta oilaviy korxonalar iqtisodiyotning asosini tashkil qiladi.
Turizm muhim daromad manbai: mamlakat YuNESKO merosi obyektlari soni bo'yicha dunyoda yetakchi o'rinlardan birida. Shimoliy viloyatlar janubga qaraganda ancha rivojlangan.
O'zbekiston bilan aloqalar
Italiya O'zbekiston bilan to'qimachilik, mebel va oziq-ovqat sanoati uskunalari savdosida hamkorlik qiladi.
Italiyalik mutaxassislar o'zbek shaharlaridagi tarixiy yodgorliklarni tiklash ishlarida ishtirok etgan. Madaniyat va dizayn sohasida almashinuv mavjud.