Janubiy Afrika Respublikasi — kamalak millati
Uchta poytaxt — Pretoriya, Keyptaun va Bloemfontein — turli hokimiyat tarmoqlarini joylashtirgan. Apartheid 1990-yillar boshida bekor qilindi, Nelson Mandela birinchi prezident bo'ldi.
Geografiya
Janubiy Afrika Respublikasi qit'aning eng janubida joylashgan. Uni Atlantika va Hind okeanlari yuvib turadi.
Mamlakat ichida Lesoto davlati butunlay o'ralib qolgan. Qo'shnilari — Namibiya, Botsvana, Zimbabve, Mozambik va Esvatini.
Tabiat va iqlim
Iqlim mintaqalarga qarab farq qiladi: g'arbda quruq, sharqda nam, janubi-g'arbda O'rta yer dengizi tipida.
Ichki hududlarda baland yassitog'lik joylashgan. Kruger milliy bog'i yirik yovvoyi hayvonlari bilan mashhur. Stol tog'i Keyptaun ustida ko'tarilib turadi. Janubi-g'arbdagi fynbos deb ataladigan past butazor o'simlik qoplami o'ziga xos.
Tarix
Hududda uzoq vaqt mahalliy xalqlar yashagan. XVII asrdan gollandiyalik, keyin britaniyalik mustamlakachilar keldi.
XX asrning katta qismida apartheid deb ataladigan irqiy ajratish tizimi hukm surdi. U 1990-yillar boshida bekor qilindi. Nelson Mandela mamlakatning birinchi umumxalq saylovida saylangan prezidenti bo'ldi.
Poytaxt va shaharlar
Mamlakatda uchta poytaxt bor: Pretoriya ma'muriy, Keyptaun qonunchilik, Bloemfontein sud poytaxti hisoblanadi.
Yoxannesburg eng yirik shahar va iqtisodiy markaz. Keyptaun tabiati va sohillari bilan sayyohlarni jalb qiladi. Durban Hind okeani bo'yidagi yirik port.
Til va din
Mamlakatda o'n bir dan ortiq rasmiy til bor. Ular orasida zulu, kosa, afrikaans va ingliz tillari keng tarqalgan.
Xristianlik asosiy din. An'anaviy afrika e'tiqodlari, islom va hinduizm ham mavjud. Irqiy, etnik, til va diniy xilma-xillik uchun mamlakatni ko'pincha "kamalak millati" deb atashadi — bu iborani apartheid tugagach arxiyepiskop Desmond Tutu qo'llagan.
Madaniyat
Musiqa va raqs kundalik hayotning ajralmas qismi. Xor kuylash an'anasi kuchli. Ko'p ovozli kuylash marosim va yig'inlarda tabiiy ravishda paydo bo'ladi.
Regbi, futbol va kriket eng ommabop sport turlari. Oshxonada braai deb ataladigan ochiq olovda go'sht pishirish an'anasi mashhur.
Iqtisodiyot
JAR oltin, platina, olmos va ko'mir qazib chiqarish bilan tanilgan. Konchilik uzoq yillar iqtisodiyot asosi bo'lgan.
Moliya, savdo va sanoat ham rivojlangan. Vinochilik Keyptaun atrofidagi mintaqada muhim tarmoq. Ishsizlik va tengsizlik asosiy ijtimoiy muammolar bo'lib qolmoqda.
O'zbekiston bilan aloqalar
Ikki mamlakat o'rtasida diplomatik aloqalar mavjud, savdo hajmi cheklangan.
Konchilik texnologiyalari sohasida tajriba almashish imkoniyati muhokama qilinadi. Hamkorlik asosan xalqaro tashkilotlar doirasida.