Kanna jangi (mil. av. 216) β Gannibalning mukammal qurshovi
Miloddan avvalgi 216-yilda Gannibal safni yarim oy shaklida tuzib, kattaroq rim qo'shinini uch tomondan qurshab oldi. Rejalashtirilgan chekinishga qurilgan bu taktika bugungacha o'rganiladi.
Jang oldidan
Ikkinchi puni urushi davrida karfagenlik sarkarda Gannibal Italiyada edi.
U Alp tog'lari orqali kutilmaganda kirib kelgan va rimliklarni bir necha bor yenggan edi.
Rim hal qiluvchi zarba berish uchun o'sha davrgacha to'plagan eng katta qo'shinni yubordi.
Kuchlar
Rim qo'shini Gannibalnikidan sezilarli ko'p edi.
Rimliklar hisobi sodda edi: og'ir piyoda saf bilan markazdan bosib, dushmanni yorib o'tish.
Gannibalning rejasi
Gannibal safni g'ayrioddiy tuzdi.
U markazga eng zaif bo'linmalarni qo'ydi va safni oldinga qarab egdi β yarim oy shaklida.
Eng yaxshi askarlarini qanotlarga joylashtirdi. Otliqlarni chekkalarga qo'ydi.
Jang
Rimliklar markazdan hujum qildi va kutilganidek muvaffaqiyat qozondi: Gannibal markazi asta-sekin chekindi.
Ammo bu chekinish rejalashtirilgan edi. Yarim oy avval tekislandi, keyin ichkariga qarab egildi.
Rimliklar oldinga bosib, o'zlari tuzoqqa kirdi: ular endi uch tomondan o'ralgan edi.
Shu paytda karfagen otliqlari rim otliqlarini yengib, orqadan aylanib keldi va qurshovni yopdi.
Natijasi
Rim qo'shini butunlay qurshovda qoldi.
Halok bo'lganlar soni bo'yicha baholar farq qiladi, ammo bu Rim tarixidagi eng og'ir mag'lubiyatlardan biri ekani aniq.
Tiqilishib qolgan askarlar qurolini ishlata olmadi.
Nima uchun muhim
Kanna harbiy tarixda alohida o'rin egallaydi.
U kamroq kuch bilan katta qo'shinni butunlay qurshab olishning klassik namunasi hisoblanadi.
Jang bugungacha harbiy akademiyalarda o'rganiladi. Ko'plab sarkarda uni takrorlashga urinib ko'rgan.
Rimning javobi
Kinoya shundaki, Gannibal jangda g'alaba qozondi, ammo urushda yutqazdi.
Rim taslim bo'lmadi. U yangi qo'shin to'pladi va taktikasini o'zgartirdi: Gannibal bilan ochiq jangdan qochib, uni Italiyada charchatdi.
Keyin rimliklar Afrikaga desant tushirdi va Karfagenning o'ziga tahdid soldi. Gannibal qaytishga majbur bo'ldi va Zama jangida yengildi.
Merosi
Kanna taktik g'alaba strategik natijani ta'minlamasligining ham misoli hisoblanadi.
Gannibal Rimni jang maydonida yenggan, ammo uning irodasini sindira olmagan. Qurshov taktikasi ko'p o'rganilgan, ammo kam takrorlangan. Sababi shundaki, u markazdagi bo'linmalardan ataylab chekinishni, lekin tarqab ketmaslikni talab qiladi β bu esa qattiq intizom va aniq boshqaruvsiz mumkin emas. Rejalashtirilgan chekinish bilan haqiqiy qochish orasidagi chegara juda ingichka.