Yaponiya β quyosh chiqish mamlakati
To'rtta yirik orolda joylashgan mamlakat asrlar davomida yopiq yashab, keyin tez sanoatlashtirish yo'liga o'tdi. Sinto bilan buddizm, sakura va robototexnika bu yerda yonma-yon.
Geografiya
Yaponiya Tinch okeanidagi orollar zanjirida joylashgan. To'rtta yirik orol β Xonsyu, Xokkaydo, Kyusyu va Sikoku β hududning asosini tashkil qiladi. Bulardan tashqari mingdan ortiq kichik orol mavjud.
Hududning katta qismi tog'lik, tekislik kam. Shu sababli aholi sohil bo'yidagi tor yo'laklarda zich joylashgan.
Tabiat va iqlim
Iqlim shimoldan janubga keskin o'zgaradi: Xokkaydoda qish qorli va sovuq, janubda esa subtropik.
Eng baland cho'qqi β Fudziyama vulqoni, u milliy ramzga aylangan. Mamlakat zilzila faol mintaqada joylashgan, shuning uchun binolar maxsus talablar asosida quriladi. Yozda tayfunlar sohilga zarba beradi.
Tarix
Yaponiya asrlar davomida tashqi dunyodan deyarli yopiq yashadi. Bu davrda o'ziga xos madaniyat va boshqaruv tuzumi shakllandi.
XIX asr o'rtalarida mamlakat ochilib, tez sur'atda sanoatlashtirish yo'liga o'tdi. Ikkinchi jahon urushi og'ir vayronalik va atom bombardimoni bilan yakunlandi. Keyingi o'n yilliklarda Yaponiya yetakchi iqtisodiyotlardan biriga aylandi.
Poytaxt va shaharlar
Tokio β poytaxt va dunyodagi eng yirik shahar aglomeratsiyalaridan biri. Temir yo'l tarmog'i va jadvalning aniqligi bilan tanilgan.
Kioto ko'p asr poytaxt bo'lgan va ming yillik ibodatxonalarni saqlab qolgan. Osaka oshxonasi bilan, Xirosima esa tinchlik memoriali bilan mashhur. Yuqori tezlikdagi Sinkansen poyezdlari shaharlarni bog'laydi.
Til va din
Davlat tili β yapon tili. Yozuvda uchta tizim birga ishlatiladi: xitoy ieroglifi asosidagi kanji va ikkita bo'g'in alifbosi.
Sinto va buddizm yonma-yon mavjud. Ko'p yaponlar ikkala an'anaga ham bir vaqtda rioya qiladi: tug'ilish marosimi sinto, dafn marosimi buddizm bo'yicha o'tkazilishi odatiy.
Madaniyat
Choy marosimi, ikebana, kalligrafiya va sumo kurashi an'anaviy madaniyatning bir qismi. Sakura gullashi bahorda butun mamlakat kuzatadigan hodisa.
Zamonaviy madaniyatda manga va anime katta o'rin egallaydi. Yapon oshxonasi β sushi, ramen va tempura β dunyo bo'ylab tarqalgan. Tozalik va tartibga rioya kunlik hayotning ajralmas qismi.
Iqtisodiyot
Yaponiya avtomobilsozlik, elektronika va robototexnikada yetakchi. Sanoat sifat nazorati va uzluksiz yaxshilash tamoyillariga tayanadi.
Mamlakat tabiiy resurslarga kambag'al: xomashyo import qilinib, tayyor mahsulot eksport qilinadi. Aholining qarishi va tug'ilishning pastligi uzoq muddatli asosiy muammo.
O'zbekiston bilan aloqalar
Yaponiya O'zbekistonga uzoq yillar davomida texnik yordam va imtiyozli kredit ajratib kelgan. Toshkent aeroporti va bir qator infratuzilma loyihalari shu ko'mak bilan yangilangan.
Yapon tili va madaniyati markazlari Toshkentda faoliyat yuritadi. O'zbek talabalari uchun yapon hukumati stipendiyalari mavjud.