Yod olish qobiliyatini oshirish
Ma'lumotni passiv o'qish o'rniga o'z so'zlari bilan qayta aytib berish yod olishni yaxshilaydi. Assotsiatsiya yaratish, oraliqli takrorlash va yetarli uyqu ham xotiraga xizmat qiladi.
Aktiv qayta ishlashning ahamiyati
Ma'lumotni passiv o'qish o'rniga, uni faol tarzda qayta ishlash β o'z so'zlari bilan qayta aytib berish yoki savol berish β yod olishni sezilarli yaxshilaydi. Bu faol jarayon, miyaning ma'lumotni chuqurroq qayta ishlashiga majbur qiladi.
Faol qayta ishlash, oddiy qayta o'qishga qaraganda, uzoq muddatli xotirada ancha yaxshi saqlanadi.
Assotsiatsiya va bog'lanish yaratish
Yangi ma'lumotni allaqachon bilgan narsa bilan bog'lash, uni eslab qolishni osonlashtiradi. Bu assotsiatsiyalar, ayniqsa mavhum yoki murakkab ma'lumotlar uchun foydali usul hisoblanadi.
Vizual tasvir yoki hikoya yaratish orqali ma'lumotni bog'lash ham, yod olishni yanada samarali qiladi.
Takrorlash oraliqlarini rejalashtirish
Ma'lumotni bir marta o'qib qo'yish o'rniga, uni vaqt oralig'ida bir necha marta takrorlash, uzoq muddatli xotirada mustahkam saqlanishini ta'minlaydi. Bu usul "oraliqli takrorlash" deb ataladi va samaradorligi ilmiy jihatdan ham tasdiqlangan.
Birinchi takrorlashni tez orada, keyingilarini esa asta-sekin uzoqroq oraliqda qilish tavsiya etiladi.
Ma'lumotni kichik qismlarga bo'lish
Katta hajmdagi ma'lumotni kichikroq, boshqarish oson qismlarga bo'lib o'rganish, uni yod olishni osonlashtiradi. Bu usul, ayniqsa uzun ro'yxat yoki murakkab mavzularni o'rganishda foydali.
Har bir kichik qismni to'liq o'zlashtirgandan so'ng, keyingisiga o'tish, umumiy tushunishni mustahkamlaydi.
Bir nechta sezgi organini jalb qilish
Ma'lumotni faqat ko'rish orqali emas, balki eshitish, yozish yoki gapirish orqali ham qayta ishlash, yod olishni kuchaytiradi. Bu ko'p qirrali yondashuv, miyada bir necha xil izlarni yaratadi.
Ovoz chiqarib o'qish yoki qo'lda yozib qayta yozish, bu usulning oddiy va samarali ko'rinishi hisoblanadi.
Yetarli uyqu va dam olish
Yod olingan ma'lumot, uyqu paytida miyada mustahkamlanadi, shu sababli yetarli uyqu yod olish samaradorligiga bevosita ta'sir qiladi. Kechasi bilan o'qib, uxlamaslik, aksincha, yod olishga salbiy ta'sir ko'rsatadi.
Muntazam va sifatli uyqu, umumiy o'quv samaradorligini sezilarli darajada oshiradi. Bundan tashqari, yod olingan ma'lumotni muntazam ravishda kimgadir tushuntirish, uni yanada mustahkam va uzoq muddat eslab qolishga yordam beradi. Bu usullar, birgalikda qo'llanilganda, o'qish samaradorligini sezilarli oshiradi. Bu usullar, umr bo'yi o'rganish jarayonida foydali bo'lib qoladi.