Zulfiya β XX asr o'zbek she'riyatining yetakchi shoirasi
Zulfiya o'n yetti yoshida birinchi to'plamini chiqargan va yarim asrdan ortiq ijod qilgan. Eri Hamid Olimjon vafotidan keyingi she'rlarida yo'qotish va xotira mavzusi markazga chiqqan.
Hayoti
Zulfiya Isroilova 1915-yilda Toshkentda, hunarmand oilasida tug'ilgan.
U yoshligidan she'r yoza boshlagan va o'n yetti yoshida birinchi to'plami chiqqan.
1935-yilda shoir Hamid Olimjonga turmushga chiqdi. Ular o'zbek adabiyotining mashhur juftligi edi. Hamid Olimjon 1944-yilda halokatda vafot etdi β bu Zulfiyaning ijodiga chuqur iz qoldirdi.
Zulfiya 1996-yilda vafot etgan.
Ijodi
Zulfiya she'riyati yarim asrdan ortiq davrni qamraydi va bu davomiylik uning ijodida sezilib turadi.
Dastlabki she'rlarida yoshlik va hayot quvonchi ustun. Erining vafotidan keyingi asarlarida esa yo'qotish, xotira va sadoqat mavzusi markazga chiqadi. "Xulkar", "Mushoira" kabi to'plamlari shu davrga tegishli.
Uning tili sof va ravon; u murakkab tasvirdan ko'ra aniq tuyg'uni afzal ko'radi. Bu tanlov she'rni oson qilmaydi, aksincha β ortiqcha bezaksiz matnda har bir so'z ko'rinib qoladi.
Ayol ovozi
Zulfiyaning o'zbek adabiyotidagi o'rni alohida: u XX asrda ayol nigohini she'riyatga to'la huquq bilan olib kirgan.
Undan oldin Nodira va Uvaysiy kabi shoiralar bo'lgan, ammo ular klassik doirada ijod qilgan. Zulfiya esa zamonaviy she'riyatda, keng auditoriya oldida yozdi.
Uning asarlarida ona, xotin va mehnatkash ayol obrazi markaziy o'rin tutadi. Bunday obrazlarning she'riyatga kirishi shunchaki mavzu qo'shilishi emas edi. U o'quvchiga o'z hayotini adabiyotda ko'rish imkonini berdi β bu esa she'rga bo'lgan munosabatni ham o'zgartiradi.
Saodat jurnali
Zulfiya uzoq yillar "Saodat" jurnalining bosh muharriri bo'lgan.
Bu nashr ayollarga mo'ljallangan edi va o'sha davrda katta tirajda chiqardi. Jurnal orqali u yosh ijodkorlarni qo'llab-quvvatlagan va ko'plab shoiralarning adabiyotga kirib kelishiga yordam bergan.
Tarjimalari
Zulfiya boshqa xalqlar she'riyatini o'zbek tiliga o'girgan. Uning tarjimalari orasida hind, rus va boshqa adabiyot namunalari bor.
U xalqaro adabiy anjumanlarda o'zbek she'riyatini vakillik qilgan.
Merosi
Zulfiya XX asr o'zbek she'riyatining eng tanilgan siymolaridan biri hisoblanadi.
O'zbekistonda uning nomi bilan davlat mukofoti ta'sis etilgan β u iste'dodli qizlarga beriladi. She'rlari maktab dasturiga kiritilgan va ko'plab qo'shiqlarga asos bo'lgan. Misralarning ohangdorligi va yodda oson qolishi ularni kuyga solishni osonlashtirgan. Shu sababli ular kitob o'qimaydigan kishilarga ham yetib borgan va og'zaki tarzda tarqalgan.