Yog'och o'ymakorligi san'ati
Yog'och o'ymakorligi tabiiy materialga bezak solish hunari bo'lib, tola yo'nalishi va asbob mahoratiga tayanadi. Undan buyum hamda me'moriy qismlarda foydalaniladi.
Yog'ochning jonli materiali
Yog'och boshqa bezak materiallaridan farqli o'laroq, o'z ichki tuzilishi va yo'nalishiga ega. Uning tolasi bo'ylab ishlash oson, ko'ndalangiga esa qiyin va sinish xavfi yuqori bo'ladi. Shu bois usta naqshni material tuzilishiga moslab rejalashtiradi.
Har bir taxta o'z rangi va tolasi bilan tayyor asarga xarakter beradi. Ikki bir xil buyum shu sababli hech qachon aynan chiqmaydi. Bu takrorlanmaslik materialning tabiiy qimmati hisoblanadi.
Xomashyoni tayyorlash va quritish
O'ymakorlikdan oldin yog'och uzoq va bosqichma-bosqich quritiladi. Namligi yuqori material keyinchalik torayadi, natijada tayyor naqsh yorilib ketishi mumkin. Shuning uchun tayyorgarlik bosqichi hech qanday shoshilishga yo'l qo'ymaydi.
Qattiq navlar nozik naqsh uchun, yumshoqroqlari yirik shakl uchun qulay hisoblanadi. Nav tanlovi ish boshlanishidan ancha oldin hal qilinadi, keyin uni almashtirish qiyin.
Iskana va o'ymakor asboblari
Asosiy asbob turli enlikdagi iskanalar to'plami hisoblanadi, ularning uchi tekis yoki yarim doira shaklida bo'ladi. Har bir asbob ma'lum vazifa uchun mo'ljallangan va ular ketma-ket ishlatiladi. Asbobning o'tkirligi ishning tozaligini bevosita belgilaydi.
O'tmas iskana yog'ochni kesmaydi, balki yulib, yuzani g'adir qilib qo'yadi. Shu sababli asbob muntazam charxlanadi.
O'yma chuqurligi va relyef
Naqsh yuzaga har xil chuqurlikda tushirilishi mumkin va shu chuqurlik ifodani o'zgartiradi. Yassi o'ymada tasvir deyarli tekis qoladi, chuqur o'ymada esa aniq soya paydo bo'lib, hajm sezilarli kuchayadi. Ba'zan naqsh butunlay teshib o'tiladi va panjaraga o'xshash yuza hosil bo'ladi.
Chuqurlikni tanlash asar qayerda va qanday yorug'likda turishiga bog'liq. Xira joyda chuqur o'yma afzal ko'riladi.
Buyum va me'moriy qismlarda qo'llanishi
O'ymakorlik ham kichik buyumlarda, ham binoning yirik qismlarida uchraydi. Eshik qanoti, ustun va tokcha ramkalari an'anaviy ravishda naqsh bilan bezatilgan. Kichik buyumlarda esa naqsh mayda va qo'l bilan sezilarli darajada nozik ishlanadi.
O'lcham o'zgarganda naqsh oddiy nusxa ko'chirilmaydi, balki qaytadan moslashtiriladi. Aks holda u yo qo'pol, yo ko'rinmas bo'lib qoladi.
Hunarni egallash
O'rganish oddiy chiziq va yo'l o'yishdan boshlanib, keyin takrorlanuvchi elementlarga o'tiladi. Asbobni to'g'ri ushlash va bosim kuchini o'lchash dastlabki eng muhim ko'nikma hisoblanadi. Qattiq navga o'tishdan oldin yumshoq yog'ochda mashq qilish maqsadga muvofiq.
Tajriba to'plangani sari usta materialning qarshiligini oldindan sezadigan bo'ladi.