Haykaltaroshlik san'ati haqida

Haykaltaroshlikning fazoviy tabiati

Haykaltaroshlik asari tekislikda emas, real fazoda mavjud bo'ladi va uni har tomondan ko'rish mumkin. Shu sababli ijodkor bitta emas, cheksiz ko'p nuqtai nazarni bir vaqtda hisobga oladi. Aylanib qaralganda shakl uzluksiz va mantiqiy tarzda o'zgarib borishi kerak.

Asar atrofidagi bo'sh fazo ham kompozitsiyaning bir qismi hisoblanadi. Uni e'tibordan chetda qoldirish umumiy taassurotni buzadi. Orqa fon ham shu sababli tanlab olinadi.

Tosh, metall va loy

Haykaltaroshlikda material tanlovi ishning butun yo'nalishini belgilaydi. Tosh qattiq va shafqatsiz, u xatoni kechirmaydi; loy esa yumshoq va o'zgartirishga ochiq. Metall quyish orqali shakl oladi va ochiq havoda uzoq muddat saqlanadi.

Usta ko'pincha g'oyani materialga emas, materialni g'oyaga moslashtirishga harakat qiladi. Bu izlanish tayyorgarlik bosqichida hal etiladi.

Qo'shish va olib tashlash usullari

Ikki asosiy ish usuli mavjud: ortiqchasini olib tashlash va massani asta qo'shib borish. Birinchi usul qattiq materialda qo'llanadi va oldindan aniq tasavvurni talab qiladi. Ikkinchisi yumshoq materialga xos bo'lib, shaklni bosqichma-bosqich o'stirish imkonini beradi.

Ko'p hollarda tayyor asar avval yumshoq materialda ishlanib, keyin qattiqqa ko'chiriladi. Bu yo'l xatarni kamaytiradi va tuzatishga imkon qoldiradi.

Hajm, yuza va yorug'lik

Haykalning ta'siri uning yuzasi yorug'likni qanday qabul qilishiga bog'liq. Silliq yuza yorug'likni qaytaradi va shaklni yengil ko'rsatadi, g'adir-budur yuza esa soyani ushlab qoladi. Shu tariqa bir xil hajm turli muhitda butunlay boshqacha idrok etiladi.

Yuzaga ishlov berish bosqichi ko'pincha asosiy shakl kabi uzoq davom etadi. Aynan shu bosqich asarga tugallanganlik beradi.

Yirik va kichik plastika

Ochiq maydonga mo'ljallangan yirik asar uzoqdan ko'rinadigan umumiy siluetga tayanadi. Kichik plastika esa qo'lga olib qaraladi va shu bois mayda detal hamda material sifati birinchi o'ringa chiqadi. O'lcham shunchaki miqdor emas, u ifoda usulini o'zgartiradi.

Asar joylashadigan muhitni oldindan tasavvur qilish ish rejasining bir qismi bo'ladi. Muhit o'zgarsa, mutanosiblik ham qayta ko'rib chiqiladi.

Ko'nikma orttirish

Haykaltaroshlikni o'rganish odatda yumshoq materialda oddiy hajmlarni yasashdan boshlanadi. Shaklni qo'l bilan his qilish ko'z bilan ko'rishdan kam emas, shuning uchun tajriba sekin to'planadi. Tabiiy shakllarni kuzatish mutanosiblik tuyg'usini o'tkirlashtiradi.

Muntazam mashq qo'l va material o'rtasida ishonch hosil qiladi hamda xatoni kamaytiradi.