Sahna bezagi va uning vazifasi
Sahna bezagi hamma narsani ko'chirmaydi, bir necha aniq belgi orqali makonni tomoshabin tasavvurida tiklaydi. U yengil materialdan ishlanadi hamda rang va yorug'lik bilan birga ta'sir qiladi.
Bo'sh maydonni makonga aylantirish
Sahna bezagi β bo'sh maydonni voqea kechadigan aniq muhitga aylantirish vazifasini bajaradi. U hamma narsani tafsiloti bilan ko'chirmaydi, balki bir necha aniq belgi orqali makonni tomoshabin tasavvurida tiklaydi. Shu sababli bitta ustun yoki deraza ramkasi butun binoni anglatishi mumkin.
Bezak ijroga hech qachon xalaqit bermasligi kerak. U harakat, chiqish va o'tish uchun yetarli bo'sh joy qoldirishi lozim.
Dekoratsiya materiallari
Sahna uchun yengil va bardoshli materiallar tanlanadi, chunki bezak tez o'rnatilib, tez yig'ilishi kerak. Yog'och karkas, tortilgan mato, yupqa taxta va yengil to'ldirgichlar keng qo'llaniladi. Og'ir konstruksiya sahna mexanizmiga ortiqcha yuk beradi va almashuvni sekinlashtiradi.
Material yaqindan emas, uzoqdan ko'rinish uchun ishlanadi. Shuning uchun mayda pardoz ko'pincha keraksiz sanaladi.
Rang va faktura tanlovi
Bezak rangi tomoshaning umumiy kayfiyatini oldindan belgilaydi va tomoshabin buni birinchi soniyalardayoq sezadi. Sovuq, so'niq tuslar makonni kengaytirib, uni betaraf ko'rsatadi, issiq va to'yingan ranglar esa uni yaqinlashtiradi. Faktura ham shu qatorda ishlaydi: g'adir sirt yorug'likni yutadi, silliq sirt qaytaradi.
Rang ijrochilar kiyimi bilan kelishilishi shart. Aks holda gavda fonga singib ketadi.
Yorug'lik bilan birlikda ishlash
Bezak yorug'liksiz to'liq ko'rinmaydi, chunki soya va nur uning shaklini ochib beradi. Bir xil dekoratsiya turli yoritishda butunlay boshqa makonni anglatishi mumkin, masalan yopiq xona yoki ochiq maydon. Shu sabab bezak loyihasi yorug'lik chizmasi bilan birga tuziladi.
Yo'naltirilgan nur ayrim qismlarni ajratib ko'rsatadi. Qolgan joy esa qorong'ida qoladi.
Bezak almashuvi va mexanika
Voqea makoni o'zgarganda bezak ham almashishi kerak, bu esa alohida yechim talab qiladi. Aylanuvchi maydon, ko'tarma qismlar va osma pardalar shu maqsadda ishlatiladi. Almashuv tez va sassiz kechishi lozim, aks holda tomoshaning ritmi uziladi.
Ba'zan almashuv ataylab ochiq ko'rsatiladi. Bunday yechim tomoshaning bir qismiga aylanadi.
O'lchov va nisbat masalasi
Sahnadagi har bir buyum ijrochi gavdasiga nisbatan o'lchanadi, chunki tomoshabin masshtabni shu orqali baholaydi. Ataylab kattalashtirilgan bezak makonni bosib turgandek tuyuladi, kichiklashtirilgani esa uni kengaytiradi. Shu usul bilan kayfiyat so'zsiz ham beriladi.
Nisbat xatosi butun tasvirni buzadi va uni sahnada tuzatish qiyin kechadi. Shuning uchun bezak chizmasi avval kichik maketda sinab ko'riladi.